Кіру

Жез балқытушы

Кәсіптің сипаттамасы
8121-1-041
Жез балқытушы
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Әртүрлі конструкциялар мен қуаттылықтағы пештерде мыс пен оның қорытпаларын балқыту
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Дербестік және жауапкершілік
  • Зейінділік
  • Жоғары температураға төзімділік
  • Физикалық төзімділік
Басқа кәсіптермен байланыс
2 СБШ-нің деңгейі
Алюминий өдірісінідегі анодшы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Металды қорытушы-құюшы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Түсті металдар құюшы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Катодшы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Конверторшы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Барийлі электролит балқытушы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Электрсәулелі балқыманы балқытушы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Түсті металдар мен қорытпаларды таратып құюшы
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Сілті тиеуші
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Конденсаторшы
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Бағалы материалдар мен шикізаттарды қабылдаушы
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Айдау пештерінің мырыш қалдықшысы
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Репульпаторшы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Құймаларды фрезерлеуші
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Иодидті тазаларту пешшісі
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Қақтаушы пештердегі пешші
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Термиялық әдіспен қалыпқа келтіру пешшісі
Толығырақ
1 СБШ-нің деңгейі
Қалып табақтарын өңдеуші
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі
Техник құюшы
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі
Қымбат металдардың аффинажы жөніндегі техник
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Шихталаушы
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі
Металл мен дайын өнімді әрлеу, сұрыптау, қабылдау, тапсыру, пакеттеу және қаптау бригадирі
Толығырақ
Деңгей 3
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер) , 07151400 Түсті металдар металлургиясы , 3W07151403 Металл мен қорытпаларды балқытушы

Машықтар
2 разряд
1. Пештің жабдықтары мен механизмдерінің, сифондардың, фурмалардың, саптамалардың, кессондардың, науалардың, пештің тиеу және құю жабдықтарының, балқыту және газ бұру өнімдерін тасымалдау жүйелерінің, балқыту кезінде пайдаланылатын пештерді, құрылғыларды, құрылғылар мен жабдықтарды технологиялық байлаудың жұмыс қабілеттілігін көзбен немесе Бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалана отырып айқындау
2. Пештің футерлерінің, шихта беру құрылғыларының және сұйық металды пешке қабылдаудың жай-күйін бақылау үшін Бақылау-өлшеу аспаптары мен қосалқы құрылғыларды пайдалануға
3. Тиеу жабдығын баптауды жүргізу
4. Бункерлерді, тиеу құрылғыларын, қож терезелерін, табалдырықтарды, пештер мен шоқтарды тазалауға арналған қосалқы құрылғылар мен құрылғыларды қолдану
5. Олар пайда болған жерлердегі тұнбаларды алып тастаңыз
6. Шұңқырларды төсеу
7. Электродтарды құру
8. Бүріккіш саптамалардың жұмысқа қабілеттілігін қалпына келтіру бойынша жұмыстар кешенін жүргізу
9. Балқымаларды қабылдауға арналған құймаларды, қалыптарды, Шөміштерді, науаларды, қож тостағандарын кептіруді жүргізу
10. Бүріккіш пистолетті түсіру және тығыздау
11. Қосалқы, флюстік материалдарды өлшеу үшін таразылардың жұмысқа қабілеттілігін тексеру
12. Жүйеде және оны пешке беру жабдықтарында техникалық ауаның ағып кетуін анықтау
13. Аспаптардың көмегімен және пештің төсемінің визуалды күйін анықтаңыз
14. Кран машинисіне командалар беру үшін шартты белгілер мен радиобайланысты қолдану
15. Жеке қорғану, өрт сөндіру құралдарын қолдану және авариялық құралдарды пайдалану
16. Балқытушының жұмыс орнының бағдарламалық қамтамасыз етуін пайдалану тигельдерді, Жалын және электр пештерін металл балқытушының және біліктілігі анағұрлым жоғары қорытпалардың басшылығымен мыс пен оның қорытпаларын балқытуға дайындау.
Білімдер
2 разряд
1. Пештің жабдықтары мен механизмдерін, сифондарды, фурмаларды, саптамаларды, кессондарды, науаларды, пештің тиеу және құю жабдықтарын, балқыту және газ бұру өнімдерін тасымалдау жүйелерін, пештерді технологиялық байлау жүйелерін, балқыту пешін балқыту кезінде пайдаланылатын құрылғыларды, құрылғылар мен жабдықтарды, қосалқы жабдықтарды, құрылыстар мен құрылғыларды пайдалану және оларға техникалық қызмет көрсету ережесі, техникалық сипаттамалары, пайдалану және техникалық қызмет көрсету ережесі, тиеу-түсіру механизмдері, құрылғылар мен жабдықтар.
2. Ауа, газ, бу, су және электр коммуникацияларын беретін және бұратын пешті технологиялық байлау схемалары.
3. Балқытуға дайындық кезінде және оны жүргізу барысында жүргізілетін технологиялық процестер мен регламенттік операциялар.
4. Балқыту әдісімен металдар мен қорытпаларды алудың заманауи технологиялары мен аппаратуралық схемалары.
5. Жабдықтардың, механизмдердің, құрылғылардың, құрылғылар мен жабдықтардың ақауларының типтік себептері мен белгілері, олардың алдын алу және жою әдістері.
6. Қызмет көрсетілетін жабдықтың, пештің тораптары мен механизмдерінің жұмысындағы ақауларды жою жөніндегі іс-қимылдарды анықтау тәсілдері және регламенті.
7. Төсемді ағымдағы жөндеу ережелері мен әдістері.
8. Пешті дайындау және қызмет көрсету кезінде қолданылатын отқа төзімді масса мен материалдардың құрамы мен қасиеттері.
9. Тиеу және қож терезелерін, табалдырықтар мен шоқтарды, фурмаларды, саптамалар мен пештердің ұштарын тазалау қағидалары мен тәсілдері.
10. Бүріккіш бөтелкені түсіру және буып-түю әдістері.
11. Электродтарды толтыру, салу және қайта қосу процесінің технологиясы.
12. Пештің жабдықтарына және оны байлауға техникалық қызмет көрсету регламенті.
13. Тиеу жабдықтарын реттеу әдістері.
14. Жабдықты ыстық жөндеу және пешті байлау технологиялары мен ережелері.
15. Қалыптарды, қалыптарды, Шөміштерді, қораптарды Көтеру-тасымалдау құрылыстарымен ілмектеу және тасымалдау ережесі.
16. Балқыту цехында жұмыс істеу кезінде бирка жүйесінің және наряд-рұқсаттардың талаптары.
17. Балқыту цехындағы апаттардың салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары.
18. Балқыту цехында жұмыс істеу кезінде еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, экологиялық және өрт қауіпсіздігі талаптары
19. Балқытушының жұмыс орнының бағдарламалық жасақтамасы.
Машықтар
2 разряд
1. Пештің технологиялық тесіктерін толтыру және тығыздау үшін берілген сападағы отқа төзімді қоспаларды дайындаңыз.
2. Берілген дозаларда материалдарды пешке жүктеуді жүзеге асыру.
3. Лигатура мен баббиттерді дайындаңыз.
4. Шығатын тесіктерге, қож терезелеріне, табалдырықтарға, науаларға құю, саңылауларды бітеу жұмыстарын жүргізу.
5. Балшық тығындар мен Тұяқтарды жасаңыз.
6. Дайын құю кезінде алып тастаңыз металл балқыманың бетінен тотықты және шлак пленкаларын қалыптарға салыңыз.
7. Қожды ұсақтаңыз.
8. Балқымалардың, қождың, дайын металдың өкілдік сынамаларын алу.
9. Зертханалық балқытуға дайындық кезінде материалды кептіру, орташалау, магниттеу.
10. Отқа төзімді, ағынды материалдарды, шихталарды, компоненттерді және дайын металды өлшеу үшін таразыларды қолданыңыз.
11. Кейіннен тасымалдау үшін төселген және байланған қалыптардан чушкаларды (анодтар, вайербарстар, құймалар) ойып алу қауіпсіз.
12. Жеке қорғаныс құралдарын, газдан қорғау аппаратурасын, өрт сөндіру құралдарын қолдану және авариялық жағдайларда авариялық құралдарды пайдалану.
13. Балқытушының жұмыс орнының бағдарламалық жасақтамасын пайдаланыңыз.
Білімдер
2 разряд
1. Балқыту пешінің, қосалқы жабдықтың, құрылыстар мен құрылғылардың, тиеу-түсіру (шығару және құю) механизмдерінің, айлабұйымдар мен жарақтардың құрылысы, жұмыс принципі және техникалық пайдалану ережесі.
2. Ауа, газ, бу, су коммуникацияларының схемалары.
3. Балқытуға дайындық кезінде және оны жүргізу барысында жүргізілетін технологиялық процестер мен операциялар.
4. Қолданылатын отқа төзімді материалдардың қасиеттері мен мақсаты.
5. Тығыздау қоспаларының сапасына қойылатын талаптар.
6. Қолданылатын бақылау-өлшеу аспаптарын, айлабұйымдар мен құралдарды пайдалану қағидалары.
7. Отқа төзімді массаның құрамы мен қасиеттері.
8. Флюсті және қосалқы материалдардың құрамы мен қасиеттері.
9. Шихталы, айналымды қосалқы материалдарға қойылатын қасиеттер мен талаптар.
10. Реті лигатура мен баббиттерді дайындау.
11. Сынамаларды балқытуға дайындау кезінде шикізатты өлшеу, кептіру және магниттеу ережесі.
12. Пештерді, шұңқырларды, фурмаларды, саптамаларды, бүріккіштерді, қолшатырларды тазалау тәсілдері.
13. Көтергіш-көліктік құрылыстармен (жабдықтармен) қалыптардың, шөміштердің, қораптардың қалыптарын арқандап байлау және тасымалдау ережесі.
14. Балқыту цехында жұмыс істеу кезінде бирка жүйесінің және наряд-рұқсаттардың талаптары.
15. Балқыту цехында жұмыс істеу кезінде еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, экологиялық және өрт қауіпсіздігі талаптары.
16. Балқыту цехында жұмыс істеген кезде авариялардың салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары.
17. Балқытушының жұмыс орнының бағдарламалық жасақтамасы.

Машықтар
4 разряд
1. Балқытылатын материалдардың химиялық құрамы және бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштері бойынша мәліметтер негізінде пешті жүктеу процесін басқару.
2. Көзбен және аспаптарды пайдалана отырып, қызмет көрсетілетін жабдықтар мен пеш құрылғыларының жұмысқа қабілеттілігін айқындау.
3. Тиеу құрылғыларының жай-күйін, шихта беру барысын және металл балқымасын қабылдауды бақылау үшін Бақылау-өлшеу аспаптары мен қосалқы құрылғыларды пайдалану.
4. Қызмет көрсетілетін жабдықтың жұмысындағы ақаулардың себептерін анықтаңыз, талдаңыз және анықталған кезде оларды жойыңыз.
5. Тиеу жабдықтарын басқару және кессондарға су беруді реттеу.
6. Балқыту кезінде немесе циклдік балқыту кезінде пешті тиеу кезінде пешке шихтаны, флюстерді мөлшерлеу, беру және тиеу тәсілдерін таңдау және қолдану.
7. Балқыту және тазарту үшін көмекші материалдарды дайындаңыз (отқа төзімді қоспалар, саз, кварц, бөренелер).
8. Берілген құрам бойынша балқыту үшін технологиялық сызбада көзделген шихтаны қалыптастыру.
9. Электродтарды құру.
10. Пештің балқытуға дайындығын кешенді тексеру.
11. Пешке шихталық және сұйық материалдарды (балқымаларды), өрескел металды, штейндерді, түрлендіргіш қожды тиеуді жүргізу.
12. Беткейлерді, қабырғаларды, табалдырықтарды, арықтарды, қож терезелерін және шығатын тесіктерді толтырыңыз.
13. Жеке қорғаныс құралдарын, газдан қорғау аппаратурасын, өрт сөндіру құралдарын қолдану және авариялық жағдайларда авариялық құралдарды пайдалану.
14. Кран машинисіне командалар беру үшін шартты белгілер мен радиобайланысты қолданыңыз.
15. Балқытушының жұмыс орнының бағдарламалық жасақтамасын пайдалану
Білімдер
4 разряд
1. Балқыту пешінің, қосалқы жабдықтың, құрылыстар мен құрылғылардың, тиеу-түсіру механизмдерінің, айлабұйымдар мен жарақтардың құрылысы, жұмыс принципі және техникалық пайдалану ережесі.
2. Қолданылатын конструкциялардың балқыту пештерінде болатын физика-химиялық, жою және өзге де технологиялық процестер.
3. Ауа, газ, бу, су және электр коммуникацияларын беретін және бұратын пешті технологиялық байлау схемалары.
4. Балқытылатын металдар мен қорытпалардың технологиялық нұсқаулықтары.
5. Электродтарды толтыру, салу және қайта қосу процесінің технологиясы.
6. Балқыту өнімдерінің негізгі қасиеттері.
7. Балқыту өнімдеріндегі металдың алынуы мен құрамына және жарамды металдар мен қорытпалардың шығуына әсер ететін факторлар.
8. Балқытылатын металдар мен қорытпалардың маркалары.
9. Құрғақ шихталы және сұйық материалдарды (балқымаларды), өрескел металды, штейндерді, Конвертер қожын пешке қабылдау және тиеу технологиялары.
10. Балқыту өнімдерін шығару уақытын анықтайтын белгілер.
11. Металл мен қожды түйіршіктеу технологиясы.
12. Электродтарды толтыру, салу және қайта қосу процестерінің технологиясы.
13. Кессонды салқындату режимі.
14. Көлік құралдары мен көтергіш құрылыстардың қозғалысы кезіндегі негізгі шартты сигналдар, пайдаланылатын жабдықтың бұғаттау, авариялық дабыл тізбесі.
15. Балқыту цехында жұмыс істеу кезінде бирка жүйесінің және наряд-рұқсаттардың талаптары.
16. Балқыту цехында жұмыс істеу кезінде еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, экологиялық және өрт қауіпсіздігі талаптары.
17. Балқыту цехында жұмыс істеген кезде авариялардың салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары.
18. Балқытушының жұмыс орнының бағдарламалық жасақтамасы
Машықтар
4 разряд
1. Пешті іске қосу, қыздыру және апатсыз тоқтату.
2. Балқытылатын материалдардың құрамы, Бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштері, зертханалық талдау нәтижелері бойынша мәліметтер негізінде балқытудың оңтайлы режимін анықтау.
3. Ең аз шығын коэффициенттері мен токсиндермен металдың жоғалуы кезінде металды максималды алуды қамтамасыз ететін балқыту процесінің режимдерін таңдаңыз.
4. Шикізаттағы, балқыту өнімдеріндегі металдың құрамын және металдың құрамына және шихтаның химиялық құрамына байланысты алынатын металдың сапасын анықтау.
5. Балқыту процесін ағындарды, айналым материалдарын, үрлеу қарқындылығын қосу арқылы реттеңіз.
6. Электр пештерінің электродтарының орналасуын реттеңіз.
7. Пештің жылу және тарту режимдерін, кессондарға су (салқындатқыш сұйықтық) беруді басқару.
8. Балқыту өнімдерінің биіктігін сифонда, пеште және шұңқырда, шұңқырда реттеңіз.
9. Пештердің шығатын тесіктерін ашыңыз және жабыңыз.
10. Шлак машинасын басқарыңыз.
11. Түйіршікті қожды сору және тасымалдау процесін жүргізіңіз.
12. Жеке қорғаныс құралдарын, газдан қорғау аппаратурасын, өрт сөндіру құралдарын қолдану және авариялық жағдайларда авариялық құралдарды пайдалану.
13. Балқытушының жұмыс орнының бағдарламалық жасақтамасын пайдаланыңыз.
Білімдер
4 разряд
1. Түсті металдарды балқытуға арналған пештердің негізгі технологиялары мен түрлері.
2. Түсті металдар мен қорытпаларды балқыту кезіндегі физика-химиялық процестер.
3. Шихтаның, өрескел металдың, Штейннің, айналым материалдарының, флюстік қоспалардың, металдар мен қорытпалардың, балқыту өнімдерінің химиялық құрамына қойылатын талаптар.
4. Технологиялық процестің барысына теріс әсер ететін факторлар және оларды өтеу тәсілдері.
5. Вакуумдық электр пештерінде балқытуға арналған вакуумдық технология және Электротехника негіздері.
6. Әр түрлі типтегі және мақсаттағы балқыту пештері мен құю машиналарының дизайны, жұмыс принципі және пайдалану ерекшеліктері.
7. Қожды түйіршіктеу технологиясы.
8. Электр энергиясын жеткізу және электр пештерін басқару органдарының схемасы, құрылғысы.
9. Пешті, жеткізу және бұру ауа құбырларын, газ құбырларын, электрмен жабдықтауды, газ, бу, су коммуникацияларын, айналым және салқындату жүйелерін технологиялық байланыстыру схемалары.
10. Шикізаттағы, балқыту өнімдеріндегі металдың құрамын және алынатын металдың сапасын анықтау тәсілдері.
11. Шихта құрамына және берілген қорытпа маркаларына байланысты балқытудың оңтайлы режимдерін сақтаудың параметрлері мен әдістері.
12. Пештерді іске қосу және тоқтату ережелері.
13. Тазартылған металға, дайын қорытпаларға қойылатын талаптар.
14. Металдың шығу (алу) нормалары.
15. Түсті металдар мен қорытпаларды балқытуды жүргізу кезінде шығарылатын өнімнің ақауының үлгілік себептері және оның алдын алу тәсілдері.
16. Металдың жол берілетін ысыраптарының нормалары және оларды қысқарту жолдары.
17. Балқыту цехында жұмыс істеу кезінде бирка жүйесінің және наряд-рұқсаттардың талаптары.
18. Балқыту цехында жұмыс істеу кезінде еңбекті қорғау, өнеркәсіптік, экологиялық және өрт қауіпсіздігі талаптары.
19. Балқыту цехында жұмыс істеген кезде авариялардың салдарын оқшаулау және жою жөніндегі іс-шаралар жоспары.
20. Балқытушының жұмыс орнының бағдарламалық жасақтамасы.

Машықтар
1. Пештерді жөндеу.
2. Пештер мен пайдаланылатын жабдықтардың жай-күйін бақылау.
Білімдер
1. Әр түрлі балқыту пештерінің құрылымы мен жұмыс принципі.